घरासाठी लोन

भारतात लिलाव केलेली प्रॉपर्टी खरेदी करण्याचे काही फायदे आणि तोटे

टाटा कॅपिटलद्वारे
30 डिसेंबर 2025
6 मिनिटे वाचा
2921

Some pros and cons of buying an auctioned property in India

जर तुम्ही लिलावात प्रॉपर्टी खरेदी करण्याचा विचार करत असाल तर हा लेख तुमच्यासाठी आहे.

रेडी-टू-ऑक्युपी प्रॉपर्टी पासून ते ओपन प्लॉट पर्यंत, तुम्हाला निवडण्यासाठी विविध प्रकारचे हाऊसिंग युनिट्स मिळतात. परंतु लिलावातून प्रॉपर्टी खरेदी करणे ही दोन-धारी तलवार आहे. प्रॉपर्टी लिलाव काही प्रकारे संभाव्य घरमालकांसाठी वरदान असू शकतो, परंतु त्यामध्ये काही तोटे देखील आहेत. चला पाहूया.

लिलाव प्रॉपर्टी खरेदी करणे म्हणजे काय?

लिलाव प्रॉपर्टी खरेदी करणे म्हणजे बँका, फायनान्शियल संस्था किंवा न्यायालयांच्या नेतृत्वाखाली सार्वजनिक लिलावाद्वारे विकलेली प्रॉपर्टी खरेदी करणे. जेव्हा मूळ मालक रिपेमेंटवर डिफॉल्ट करतो तेव्हा लिलाव प्रॉपर्टी प्रोसेस सुरू होते. खरेदीदार अनेकदा मार्केट वॅल्यूपेक्षा कमी किंमतीत अशा प्रॉपर्टी प्राप्त करू शकतात. तथापि, लिलावात प्रॉपर्टी खरेदी करण्यासाठी कायदेशीर टायटलची पडताळणी, थकित देय आणि ताबा स्थितीसह काळजीपूर्वक योग्य तपासणी आवश्यक आहे. कारण विक्री मुख्यतः वाटाघाटीसाठी मर्यादित व्याप्तीसह "as-is-where-is" आधारावर असते.

भारतातील लिलावात प्रॉपर्टी कशी खरेदी करावी: स्टेप-बाय-स्टेप गाईड

भारतातील लिलावात प्रॉपर्टी खरेदी करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रोसेस येथे दिली आहे:

बँक, एनबीएफसी किंवा न्यायालयांनी सूचीबद्ध लिलाव प्रॉपर्टी ओळखा.
रिझर्व्ह किंमत आणि अटींसाठी लिलाव नोटीस काळजीपूर्वक वाचा.
प्रॉपर्टीची तपासणी करा आणि परवानगी असल्यास त्याची भौतिक स्थितीचे मूल्यांकन करा.
कायदेशीर योग्य तपासणी करून टायटल, भार आणि देय तपासा.
अर्नेस्ट मनी डिपॉझिटविषयी चौकशी करा आणि अंतिम तारखेपूर्वी सादर करा.
ऑनलाईन किंवा प्रत्यक्ष लिलावात सहभागी व्हा आणि तुमची बोली द्या.
निर्धारित वेळेत बॅलन्स रक्कम भरा.
विक्री सर्टिफिकेट कलेक्ट करा आणि तुमच्या नावावर प्रॉपर्टी रजिस्टर करा.

लिलाव केलेली प्रॉपर्टी खरेदी करण्याचे लाभ

#1 प्रॉपर्टीची किंमत मार्केट वॅल्यूपेक्षा कमी असू शकते

लिलाव घर हे बँका आणि घर खरेदीदार दोघांसाठीही फायदेशीर आहेत. येथे, तुम्ही तुलनेने लाभदायक किंमतीसाठी चांगल्या कनेक्टेड लोकेशनमध्ये लेट-आऊट प्रॉपर्टीवर स्वीट डील शोधू शकता. या प्रॉपर्टीची किंमत त्यांच्या मूळ मार्केट किंमतीपेक्षा जवळपास 15-20% स्वस्त आहे.

#2 उत्तम सुविधा

लिलाव केलेल्या प्रॉपर्टीच्या फायद्यांमध्ये पुढील शून्य बांधकाम प्रोजेक्ट विलंब आहे. लिलावात विक्री केलेली बहुतांश प्रॉपर्टी ~~सामान्यपणे~~ ready-to-move-in प्रॉपर्टी आहेत. विलंब आणि फसवणुकीच्या जोखमीपासून मुक्त, डील बंद झाल्यानंतर प्रॉपर्टी वापरण्यासाठी तयार आहे.

तथापि, खरेदी करण्यापूर्वी, थकित नगरपालिका टॅक्स आणि सोसायटी देय देखील तपासा. तुम्ही शॉर्ट नोटीसवर बॅलन्स रक्कम भराल म्हणून फंडिंग योजना करा.

#3 प्राईम लोकेशन

लिलाव केल्या जाणाऱ्या प्रॉपर्टी प्राईम आणि पॉश क्षेत्रांमध्ये असू शकतात याची नेहमीच शक्यता असते. उच्च मार्केट दर किंवा जमीन उपलब्ध नसल्यामुळे या प्रॉपर्टी तुमच्यासाठी यापूर्वी ऑप्शन असू शकत नाहीत, परंतु आता तुमच्या बजेटमध्ये योग्य आहेत.

लिलाव केलेली प्रॉपर्टी खरेदी करण्याचा विचार

#1 बिडिंग

हे लिलाव असल्याने, तुम्ही सर्वोच्च बिड काय असू शकते याची अपेक्षा करू शकत नाही. म्हणून, तुम्ही इच्छित किंमतीसाठी घर खरेदी कराल याची कोणतीही खात्री नाही.

#2 प्रत्यक्ष मूल्यांकन

लिलाव केलेल्या प्रॉपर्टीची "as-is-where-is" आधारावर विक्री केली जाते. तुम्ही ते खरेदी करण्यापूर्वी, प्रॉपर्टीची प्रत्यक्ष स्थिती तपासणे आणि बोली डॉक्युमेंट्सचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे. जर कोणतीही दुरुस्ती आणि गळती असेल तर, ज्यामुळे डीलसाठी अतिरिक्त खर्च होऊ शकतो. जेव्हा तुम्ही मार्केट वॅल्यूपेक्षा कमी किंमतीत प्रॉपर्टी खरेदी करता तेव्हा यामुळे अतिरिक्त खर्चाचा फायदा होईल.

#3 अनिवार्य प्री-बिडिंग डिपॉझिट

बिडिंग सुरू होण्यापूर्वी, बिडरना डिपॉझिट म्हणून प्रॉपर्टी मूल्याच्या 10% भरावे लागतील. जर तुम्ही लिलाव गमावला तर तुम्ही डिपॉझिट केलेल्या पैशांची परतफेड केली जाईल. परंतु जर तुम्ही जिंकता, तर तुम्हाला शॉर्ट नोटीसवर फायनान्शियल संस्थेला प्रॉपर्टी मूल्याची लक्षणीय टक्केवारी भरावी लागेल.

लिलाव प्रॉपर्टी खरेदी करण्यात सामान्य जोखीम आणि त्यांना कसे कमी करावे

लिलाव प्रॉपर्टी खरेदीमध्ये काही धोके समाविष्ट असतात जे खरेदीदारांनी काळजीपूर्वक मॅनेज करावे. लिलाव प्रॉपर्टी खरेदी करण्यात सामान्य जोखीमांमध्ये अस्पष्ट प्रॉपर्टी टायटल, प्रलंबित कायदेशीर विवाद, न भरलेले युटिलिटी बिल आणि प्रत्यक्ष ताबा प्राप्त करण्यात अडचणी यांचा समावेश होतो. तसेच, लिलाव प्रॉपर्टी "as-is-where-is" विकल्या जातात. त्यामुळे, छुप्या संरचनात्मक समस्यांची शक्यता अस्तित्वात आहे.

लिलाव प्रॉपर्टी जोखीम कमी करण्यासाठी, तुम्ही संपूर्ण कायदेशीर योग्य तपासणी करावी, भार पडताळावे, स्थानिक अधिकाऱ्यांकडे थकित देय तपासावे आणि शक्य असल्यास प्रॉपर्टीची तपासणी करावी. प्रॉपर्टी वकील तुम्हाला लिलावाच्या अटी स्पष्ट करून प्रॉपर्टीतील चुका टाळण्यास देखील मदत करू शकतात.

लिलाव प्रॉपर्टीसाठी फायनान्सिंग पर्याय

लिलाव प्रॉपर्टीसाठी फायनान्सिंगचे विविध मार्ग खालीलप्रमाणे आहेत:

सेल्फ-फंडिंग: अनेक खरेदीदार वैयक्तिक सेव्हिंग्स वापरतात, कारण लिलावाची वेळ कठोर आहे आणि त्वरित पेमेंटची आवश्यकता असते.
बँक होम लोन: काही बँक लिलाव प्रॉपर्टीसाठी लोन ऑफर करतात. तथापि, त्यांना स्पष्ट टायटलची आवश्यकता असेल आणि योग्य तपासणी करेल.
प्रॉपर्टी वर लोन (LAP): खरेदीदार त्यांच्या मालकीची विद्यमान प्रॉपर्टी मॉर्टगेज ठेवून फंड उभारू शकतात.
NBFC फायनान्सिंग: एनबीएफसी लवचिक अटींसह लिलाव खरेदीसाठी फायनान्स करू शकतात परंतु जास्त व्याजदर.
शॉर्ट-टर्म लोन: फॅमिली किंवा ब्रिज लोन कडून तात्पुरते फंड त्वरित पेमेंट डेडलाईन पूर्ण करण्यास मदत करू शकतात.

लिलाव केलेली प्रॉपर्टी खरेदी करण्यापूर्वी महत्त्वाची कायदेशीर तपासणी

तुम्हाला लिलावात प्रॉपर्टी कशी खरेदी करावी हे समजल्यानंतर, तुम्ही करावयाच्या कायदेशीर तपासणीविषयी जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.

लिलाव मालमत्तेवरील ही कायदेशीर तपासणी भविष्यातील विवाद टाळण्यास मदत करते.

लेंडरला लिलाव करण्याचा कायदेशीर अधिकार असल्याची खात्री करण्यासाठी प्रॉपर्टीचे टायटल तपासा.
विद्यमान एनकम्ब्रन्स, प्रलंबित खटला आणि न भरलेले वैधानिक देय जसे की प्रॉपर्टी टॅक्स किंवा युटिलिटी बिल साठी लिलाव प्रॉपर्टी डॉक्युमेंट्स व्हेरिफाय करा.
लिलाव नोटीस अटी, विक्री सर्टिफिकेट अटी आणि SARFAESI ॲक्ट किंवा कोर्ट ऑर्डरचे अनुपालन रिव्ह्यू करा.
जोखीम ओळखण्यासाठी आणि कायदेशीररित्या सुरक्षित खरेदी सुनिश्चित करण्यासाठी पात्र प्रॉपर्टी वकिलाचा सल्ला घ्या.

प्रॉपर्टी लिलावात यशस्वी बिडिंगसाठी टिप्स

जर तुम्हाला आश्चर्य वाटत असेल की प्रॉपर्टी लिलावात कसे बिड करावे, तर खालील टिप्स यशस्वी लिलाव बिडिंगमध्ये मदत करू शकतात:

प्रॉपर्टी संशोधन: बिड लावण्यापूर्वी लोकेशन, मार्केट वॅल्यू आणि स्थितीचा अभ्यास करा.
स्पष्ट बजेट सेट करा: टॅक्स आणि नोंदणी खर्चासह तुमची कमाल बिड ठरवा.
लिलावाच्या अटी काळजीपूर्वक वाचा: पेमेंट टाइमलाईन, EMD नियम आणि दंड समजून घ्या.
कायदेशीर योग्य तपासणी पूर्ण करा: टायटल, भार आणि ताबा ॲडव्हान्स मध्ये स्थिती व्हेरिफाय करा.
आधीच फंडची व्यवस्था करा: कठोर पोस्ट-ऑक्शन पेमेंट डेडलाईन पूर्ण करण्यासाठी लिक्विडिटी सुनिश्चित करा.
बिडिंग करताना शिस्तबद्ध राहा: तुमच्या बजेटपेक्षा जास्त भावनिक किंवा आवेगपूर्ण बिड टाळा.

सम अप करण्यासाठी

लिलाव केलेली प्रॉपर्टी खरेदी करणे हा स्मार्ट गुंतवणूक निर्णय असू शकतो, कारण तुम्हाला आधीच फायदे आणि तोटे समजतात. बिडिंग डॉक्युमेंट्स पाहा आणि खरेदी करण्यापूर्वी प्रॉपर्टीचे प्रत्यक्ष मूल्यांकन करा.

जर तुम्हाला तुमचे स्वप्नातील घर खरेदी करण्यासाठी त्वरित फंडची आवश्यकता असेल तर टाटा कॅपिटल वर जा. आम्ही स्पर्धात्मक व्याज रेट्सवर होम लोन्स देतो, जे फ्लेक्सिबल कालावधीमध्ये 6.70% पासून सुरू होते.

तसेच, तुम्हाला ₹5 कोटी किंमतीचे कमी-खर्चाचे हाऊसिंग लोन त्वरित ॲक्सेस करण्यासाठी केवळ किमान पेपरवर्क सबमिट करणे आवश्यक आहे. अखंड ऑनलाईन ॲप्लिकेशन सुविधा आणि जलद डिस्बर्सलचा आनंद घ्या. आमचे होम लोन व्याजदर आणि शुल्क तपासा आणि आत्ताच अप्लाय करा!

होम लोनसाठी अप्लाय करा

लोकप्रिय शोध

लोन विषयी अधिक

होम लोन होम एक्सटेंशन लोन अफोर्डेबल हाऊसिंग लोन प्रधान मंत्री आवास योजना होम कन्स्ट्रक्शन लोन होम लोन बॅलन्स ट्रान्सफर होम लोन साठी आवश्यक डॉक्युमेंट्स होम लोन व्याज दर होम लोन EMI कॅल्क्युलेटर होम लोन पात्रता 10 लाखांचे होम लोन 50 लाखांचे होम लोन 30 लाखांचे होम लोन 40 लाखांचे होम लोन

अधिक पाहा

सामान्य प्रश्न

लिलाव प्रॉपर्टीमध्ये रिस्क काय आहे?

लिलाव केलेली प्रॉपर्टी खरेदी करणे हे अस्पष्ट मालकी शीर्षक, प्रलंबित देय, कायदेशीर विवाद आणि मर्यादित तपासणी संधी यासारख्या जोखमींसह येते. अनपेक्षित फायनान्शियल किंवा कायदेशीर समस्या टाळण्यासाठी बोली लावण्यापूर्वी योग्य तपासणी करणे आवश्यक आहे.

बँक लिलाव घरांसाठी लोन देतात का?

होय, मंजुरीपूर्वी प्रॉपर्टी कायदेशीरता आणि मालकीचे मूल्यांकन करून बँक लिलाव प्रॉपर्टीसाठी लोन ऑफर करतात.

प्रॉपर्टी लिलावासाठी पेमेंट पद्धत काय आहे?

लिलाव पेमेंट्स सामान्यपणे मागणी ड्राफ्ट, ऑनलाईन ट्रान्सफर किंवा बँक चेकद्वारे थेट विक्रेत्याला केली जातात.

प्रॉपर्टी लिलाव किंमत कशी कॅल्क्युलेट केली जाते?

समान प्रॉपर्टीच्या अलीकडील विक्री, मार्केट ट्रेंड आणि प्रॉपर्टीच्या स्थितीवर आधारित लिलाव किंमत निर्धारित केली जाते. मूल्य निर्धारित करण्यापूर्वी मूल्यांकनकार प्रलंबित देय, कायदेशीर समस्या आणि मागणी देखील विचारात घेतात.

लिलाव प्रॉपर्टीमध्ये रिझर्व्ह किंमत म्हणजे काय?

राखीव किंमत ही किमान रक्कम आहे जी विक्रेता लिलावात प्रॉपर्टी स्वीकारण्यास तयार आहे. जर बिड या किंमतीची पूर्तता करत नसेल तर प्रॉपर्टी विकली जाऊ शकत नाही.

लिलावात अर्नेस्ट मनी डिपॉझिट (EMD) म्हणजे काय?

EMD ही रिफंडेबल सिक्युरिटी रक्कम आहे जी बिडर प्रॉपर्टी लिलावात सहभागी होण्यासाठी देय करतात. हे खरेदी करण्याचा त्यांचा गंभीर हेतू दर्शविते. जर बिडरने लिलाव गमावला तर EMD रिफंड केला जातो. जर बिडर विजयी झाला परंतु डिफॉल्ट असेल तर EMD जप्त केली जाऊ शकते.

बिडिंगपूर्वी मला कोणते डॉक्युमेंट्स व्हेरिफाय करणे आवश्यक आहे?

बिडिंगपूर्वी, विक्री नोटीस, टायटल डॉक्युमेंट्स, ताबा स्थिती, एनकम्ब्रन्स सर्टिफिकेट, थकित देय तपशील आणि प्रॉपर्टी लिलाव करण्यासाठी लेंडरचे प्राधिकरण व्हेरिफाय करा. या डॉक्युमेंट्सचे पुनरावलोकन केल्याने खरेदीनंतर कायदेशीर विवाद आणि फायनान्शियल जोखीम टाळण्यास मदत होते.

जर मी लिलाव जिंकला परंतु वेळेवर देय करण्यात अयशस्वी झाला तर काय होईल?

जर तुम्ही लिलाव जिंकला परंतु निर्धारित कालावधीमध्ये देय करण्यात अयशस्वी झाला तर लिलाव प्राधिकरण विक्री कॅन्सल करू शकते. बहुतांश प्रकरणांमध्ये, EMD जप्त केली जाते आणि पुढील सूचनेशिवाय प्रॉपर्टी पुन्हा लिलाव केली जाऊ शकते.

लिलाव केलेली प्रॉपर्टी नेहमीच मार्केट किंमतीपेक्षा स्वस्त असतात का?

देय रकमेची त्वरित रिकव्हरी सुनिश्चित करण्यासाठी लिलाव केलेल्या प्रॉपर्टीची किंमत अनेकदा मार्केट वॅल्यूपेक्षा कमी असते. तथापि, ते नेहमीच स्वस्त नाहीत. लोकप्रिय लोकेशन, उच्च मागणी किंवा स्पर्धात्मक बिडिंग प्रचलित मार्केट रेट्सच्या जवळ किंमत घेऊ शकतात.

प्रॉपर्टी लिलावात प्रभावीपणे बिड कशी करावी?

प्रॉपर्टी लिलावात प्रभावीपणे बिड करणे, प्रॉपर्टीचे मार्केट मूल्य संशोधन करणे, कायदेशीर योग्य तपासणी करणे आणि कठोर बजेट सेट करणे. संयम आणि शांततेने बिड करा. प्रत्येक बिडचे धोरणात्मकपणे मूल्यांकन करा.